‘Constructive Journalism does not sugarcoat the news from Africa’ – Cathrine Gyldensted


An interview with former correspondent and founder of ‘Constructive Journalism, Cathrine Gyldensted


The Dutch newspaper NRC Handelsblad published numerous articles on this matter at the end of 2016, The New York Times experimented with the approach, and even several regional journals spent time discussing this so-called new trend in journalism. Constructive journalism, an innovative and relatively new approach in journalistic spheres, seems to emerge as the next best thing. Recently, I spoke with one of the founders and faces of the constructive concept: The Danish director of constructive journalism at the School of Journalism and the Windesheim University of Applied Sciences, Cathrine Gyldensted.


Cathrine Gyldensted

When critics took notice of constructive journalism, they swiftly assumed that the often harsh reality of recent times, would be sidetracked by this more constructive approach, in order to just forget the misery in our lives. Such criticism mostly derives from the perception that constructive journalists do their work while wearing rosy glasses, sugarcoating our depressing world. However, it seems this isn’t the case here. Theorists of constructive journalism are aware of the fact that they must avoid a positive bias. Therefore, the objective of this journalistic trend is not to provide readers with a ‘good-news-show,’ but to broaden the journalistic spectrum and make journalists lose their blinkers in their approach on subjects and characters.

In order to successfully carry out this approach, journalists are expected to be self-critical and avoid stereotyping or a biased position at all times. Further, the initiative adds an additional question to the variety of questions a journalist is expected to ask. Aside from the traditional who, what, where, when, why and how, constructive journalism continues by asking the question ‘now what?’ This question forces journalists to get out of their comfort zone and think out-of-the-box. Also, it adds an educational and troubleshooting dimension to the traditional journalistic sphere, which eventually results in a more constructive approach and ‘broader’ news coverage. Dutch innovative platform, De Correspondent (English soon) is a great example of a medium which executes a more constructive approach in its realization of content.

‘By simply labeling the entire continent as hopeless, African countries will automatically look at you for help’

Around five years ago, Cathrine Gyldensted decided to further develop this constructive movement, after she discovered that by using positive psychology, a more comprehensive and all-embracing story can emerge. The approach has gained momentum over the last years and firmly settled itself in between the traditional journalistic establishment. Likewise, constructive journalism is becoming increasingly important on a more academic level of journalism, for which Cathrine currently travels the world. Academic research and statistics reveal that articles with a more constructive angle of incidence and educational contribution, are better read and more often shared by its readers. In addition, constructive stories are more capable of activating their audience, in comparison with traditional ‘mainstream’ content. 

As The Bright Continent functions as a platform which tries to broaden the general perception of sub-Saharan Africa, an interview with Cathrine was high on our wish list. To what extent does the ‘godmother’ of constructive journalism presume that her innovative approach can positively contribute to a broader perception of, and in-depth knowledge about the African continent? On the other hand, is this approach able to contribute to an improved self-confidence and strengthened African identity?


Our discussion:

What made you eventually decide to adopt a more constructive journalistic approach?

Before I decided to radically change my approach on the world, I was a ‘classical’ journalist, working for the traditional and mainstream Danish media (radio and television). Among other things, I worked as a correspondent in the United States (U.S.). At the time of the financial crisis, I approached a lady in New York who was forced to live on the streets as a result of the financial depression. During our conversation, I became increasingly aware of the fact that she repeatedly came up with solutions for her problems, while I was continuously searching for her misery. This was a total eye-opener. Without her noticing, she exposed my biased approach to our discussion. Before the interview, I already stereotyped her as a victim of the crisis, but her continuous problem-solving answers emphasized that my approach was wrong.  This was very inspiring.

The experience made me decide to analyze my position as a journalist. Because I want my work to be correct, and preconceptions and stereotypes might lead to inaccurate coverage of the news. For this reason, I decided to incorporate ‘positive psychology’ into journalism, which exposed that parochialism of journalists leads to a shortsighted view on our world. By adopting a more open and constructive angle in our approach, we are able to create a more informative, educational and broader view on the many stories our planet has to offer. It is my opinion that this approach can turn out as game changer for journalists. Only by conducting a more self-critical stance, and by losing our blinkers, we can adopt a constructive and all-embracing approach, which eventually might improve our perception of the world.

Can you name some examples of media-outlets that adopt a more constructive approach?

 In the Netherlands I am fond of the online platform De Correspondent. In comparison with traditional media, they clearly adopt a more constructive approach in national and international matters. This often results in educational articles, wherein they show their audience what works, instead of what not. This troubleshooting vision makes that the platform is always actively shared on social media.

Other interesting examples in line with your initiative, are the platform World’s Best News, and the book The New Africa, written by Swedish correspondent Erika Bjerström. The latter wrote a book about the positive developments in sub-Saharan Africa, after she got inspired on one of her many trips through Kenya. The region suffered from severe droughts and people were increasingly troubled by a lack of water and food. Similar to my approach in the U.S. Erika approached a family as ‘victims.’ However, soon she was confronted by the family that they were not waiting for her pity. After a short conversation, she was asked to leave, as the family was occupied with the production and online sale of traditional clothes and jewelry. For Erika as well, this was an eye-opener, underlining the resilience of African people.

“We are drowning in information, but we are starving for wisdom. Constructive journalism can provide that wisdom.”

What is the actual objective of constructive journalism?

 The objectives of constructive journalism differ. It strongly depends on who you ask, as even co-founders of this initiative conduct different approaches. Personally, I see constructive journalism as an approach which tries to assemble all journalistic forms into one, with the objective to provide the audience with an all-embracing perspective on subjects and people. By doing this I am not trying to evade the harsh reality. Instead, I hope to come up with solutions, assisted by constructive journalism.

Aside from the journalistic objective, I am personally trying to implement constructive journalism in the academic curriculum, for which I am currently traveling continuously. With the help of lectures and courses I hope to convince young, ambitious journalists to conduct open-minded research, as we shouldn’t narrow down our perspective on the world around us. Instead, we should broaden our view, for which self-criticism is of great importance. I sincerely hope to inspire the future generation of journalists, by emphasizing the advantages of a constructive approach in journalism.

To what extent are critics justly concerned about a positive bias?

If a positive bias would be the case in constructive journalism, their criticism would be completely just. Because if we did adopt a prejudiced position in our journalistic approach, we would act in a similar wrong way as the traditional media. This is not the objective of constructive journalism though. We are particularly trying to widen our perspective, and are therefore continuously looking for the right balance, without losing reality out of sight.

Regularly, colleagues call me insane, when I share the assumption that we are all prejudiced and biased in our approach. By consistently emphasizing this misconception in journalism I hope to take of their blinkers and improve their perspective on our world. By forcing journalists into this conversation and emphasizing the importance of questions like ‘am I right?’ and ‘Do I miss something?’ I hope to show journalists why self-reflection is important in our profession.

With respect to sub-Saharan Africa, why is that our perception of the region is relatively superficial, shortsighted and negative?

Firstly, I presume that this lacking perception is the result of western education about Africa. Books and lessons discussing the history and geography of the continent are often very outdated and unchallenging. Nothing mentioned in such books – e.g. stereotyping of the African population as poor, showing kids with protein bellies – is ever questioned. As a result, we all grew up with a negative and shortsighted perception of sub-Saharan Africa.

Further, traditional journalism doesn’t seem able to counter or challenge the mostly negative coverage of African news. To be honest, this is not only the case for the coverage of Africa, but for the entire world. In the case of Africa though, this one-eyed perspective is possibly further strengthened by the work of non-governmental organizations (NGO’s), as such organizations are particularly interested in the negative stories, African countries have to offer. Clearly, the revenues which derive from donations, are of great importance for NGO’s, and sharing stories of happy people and successful development simply don’t put food on the table. For this reason, you can anticipate on the fact that NGO’s will not be pleased with your constructive and more comprehensive coverage of Africa.

Thesis: Is ‘the West’ to blame for the persistent deterioration of the African identity?

 This is a fairly provocative statement and Western nations will not be amused with it, but indirectly the western approach of Africa, might be a part of the problem here. By constantly explaining the continent and its population with common stereotypes and biased stories – the bad guy, the victim and the poor guy – we possibly contribute to the dependence and passivity of African countries. Because by simply labeling the entire continent as hopeless, Africans will automatically start looking at you for help. This is an explicit psychological consequence of a shortsighted and biased approach.

Is constructive journalism the solution to this problem concerning sub-Saharan Africa?

Constructive journalism is not the single solution to this problem, but it can contribute to an improved perspective and more in-depth knowledge about the continent. Additionally, the constructive approach offers the possibility to underline the contributions of Africa to the world. In Western countries like the Netherlands and Denmark, it is often assumed that we are the basis of every game changing invention or improved civilization. Obviously, this is total nonsense as just like any other region in the world, sub-Saharan Africa has provided us with valuable contributions. By emphasizing such stories, the Western perspective on the continent might shift from ‘the dark continent’ to a continent with a valuable and vital history.

Aside from improving our perception of Africa, constructive journalism might be valuable in the opposite direction as well. By taking away the ‘victim label’ – obviously without denying the often harsh reality – Africans might sooner identify themselves with their own culture, instead of looking at Europe as the Holy Grail. By doing so, a new narrative about Africa might emerge, wherein Africans will feel equal and stop comparing their lives with the lives of people in Western countries. Constructive journalism has to be implemented on the African continent to achieve these changes though. Journalists in Kenya and South Africa seem interested, but in many African countries freedom of press is significantly troubled, which logically complicates the process.

Talking about Africa’s contributions to our world; what can Europe learn from this amazing continent nowadays?

This question is quite provocative, as you counter traditional reporting on Africa and its population, by adopting a more open-minded approach. This might stir up some dust and inflame anger at differing media-outlets, politicians and NGO’s. However, by interfering in the general perspective on Africa as an underdog, and refusing to ascribe Africans as victims, your contribution might be very valuable and of great significance. Not just for the Western knowledge and perception of the continent, but for Africa itself as well.


‘Constructive Journalism bekijkt de wereld niet door een roze bril’ – Een interview met grondlegger Cathrine Gyldensted

 Het Nederlandse NRC Handelsblad wijdde er de laatste week van 2016 dagelijks vier pagina’s aan, The New York Times experimenteerde ermee en zelfs een aantal lokale dagbladen besteedden er tijd aan. Constructive journalism, een innovatieve journalistieke stroming, lijkt bezig te zijn aan een niet te stuiten opmars. Onlangs sprak ik één van de grondleggers en gezichten van het opbouwende concept: De Deense directeur van constructieve journalistiek aan de School of Journalism en University of Applied Sciences (Windesheim), Cathrine Gyldensted.

Bij constructieve journalistiek, door veel journalisten met argusogen bekeken, denken critici al gauw aan een benadering waarbij negatieve verhalen op een zijspoor worden gezet en de ellende voor even wordt vergeten. Alsof constructieve journalisten met een roze bril naar de ongelukkig stemmende realiteit van de huidige tijd kijken. Dit is echter niet geval. Bij constructive journalism is er geen sprake van een positieve bias, verzekert Cathrine me. Doel van de constructieve stroming is het bieden van een alomvattende benadering, waarbij ons journalistieke spectrum wordt verbreed.

Om deze benadering succesvol toe te passen wordt van journalisten verwacht dat ze ten alle tijden zelfkritisch zijn en verhalen of personen niet bevooroordeeld benaderen of stereotyperen. Ook probeert de constructieve journalistiek een extra vraag te beantwoorden. Want naast de traditionele wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe, wordt ook de vraag ‘wat nu?’ aan het repertoire toegevoegd. Deze vraag dwingt journalisten om een extra stap te zetten en ‘out of the box’ te denken. Ook voegt dit een educatieve en probleemoplossende dimensie toe aan de traditionele benadering, waardoor een constructiever verhaal ontstaat die een breder journalistiek spectrum beslaat. De Correspondent is een goed voorbeeld van een journalistiek platform dat deze constructieve visie hanteert.

 Gyldensted zette de beweging zo’n vijf jaar geleden in gang nadat ze ontdekte dat met behulp van positieve psychologie, een completer en opbouwender verhaal ontstaat. De benadering heeft afgelopen jaren een vlucht genomen en vestigt zich ondertussen steeds steviger tussen de journalistieke gevestigde orde. Ook op academisch niveau krijgt constructieve journalistiek voet aan de grond en mede hierom vliegt Gyldensted momenteel de wereld over. Wie de statistieken erop naslaat merkt al gauw op dat deze artikelen, met een positieve invalshoek en educatieve benadering, veel beter worden gelezen en gedeeld dan de traditionele benadering. Ook motiveert het lezers eerder om zelf in actie te komen.

Ik verbind deze benadering graag met de huidige verslaggeving van nieuws uit Afrika, en ben benieuwd in hoeverre de ‘Godmother’ van constructive journalism verwacht dat haar zienswijze een positieve bijdrage kan leveren aan onze visie op het Afrikaanse continent en haar bevolking. En kan deze benadering anderzijds bijdragen aan een verbeterd zelfvertrouwen en een sterker gevoel van Afrikaanse identiteit?

 Hieronder ons gesprek:

 Wat heeft u doen besluiten om een constructieve journalistieke benadering aan te nemen?

Tot een aantal jaar geleden was ik een ‘klassieke’ journalist die voor de traditionele Deense media (radio en televisie) reportages maakte. Zo werkte ik onder andere als correspondent in de Verenigde Staten. Gedurende de economische crisis aldaar benaderde ik een vrouw die door de financiële malaise op straat was beland. Naarmate ons gesprek vorderde merkte ik op dat ze constant oplossingen voor haar problemen aandroeg, terwijl ik me juist op haar ellende richtte. Dit was voor mij een eyeopener. Zonder dat die vrouw het besefte liet ze mij inzien dat ik bevooroordeeld het gesprek met haar aanging. Ik had haar al voor ons interview in de slachtofferrol geplaatst. Haar constante oplossingsgerichte antwoorden waren daarom enorm inspirerend.

Dit interview zette me aan het denken. Ik wil als journalist namelijk een accuraat beeld van de wereld scheppen en daar passen vooroordelen en stereotyperingen niet in. Mede hierom ben ik het effect van positieve psychologie op de journalistiek gaan onderzoeken. Hieruit bleek dat we door ons ‘hokjesdenken’ de wereld eenzijdig negatief benaderen. Door een constructieve en open benadering van personen en onderwerpen biedt constructive journalism ons een bredere en educatieve kijk op de wereld. Voor veel journalisten is dit een gamechanger. Maar om op academisch niveau voet aan de grond te krijgen moet er nog veel gebeuren. Het kost namelijk tijd om journalisten te doen inzien dat een zelfkritische benadering belangrijk is, en dat onze journalistieke oogkleppen af moeten. Alleen zo kunnen we een constructieve en allesomvattende visie op de wereld adopteren.

Kunt u wat voorbeelden van constructief journalistieke media noemen?

In Nederland ben ik erg te spreken over het online platform De Correspondent. Zij kiezen in vergelijking met de traditionele media duidelijk voor een constructieve benadering van nationale en internationale kwesties. Dit leidt vaak tot educatieve artikelen waarbij ze laten zien wat werkt, in plaats van wat niet werkt. Deze probleemoplossende visie maakt dat het medium erg actief wordt gedeeld op sociale media.

Andere interessante voorbeelden zijn het platform World’s Best News, en het boek The New Africa, van de Zweedse journaliste Erika Bjerström. Laatstgenoemde werd voor haar boek geïnspireerd door een familie die ze sprak in oostelijk Afrika. Er was sprake van een enorme droogte in de regio en net als ik toentertijd in de VS, benaderde ze het gezin als slachtoffer. Ze merkte echter al gauw dat de familie niet zat te wachten op haar medelijden. Na een kort onderhoud werd Erika gesommeerd te vertrekken omdat de familie druk was met de productie en verkoop van traditionele kleding. Ook voor Erika werd duidelijk dat deze mensen voor elk probleem een oplossing hebben.

Wat is het doel van constructieve journalistiek?

De doelen van constructieve journalistiek variëren nogal. Dit hangt er zeer vanaf aan wie je het vraagt. Medeoprichters van het journalistieke genre benaderen kwesties anders dan ik. Voor mij persoonlijk is het een benadering die probeert alle journalistieke vormen te bundelen om zo een zo breed mogelijk beeld te kunnen geven van bepaalde onderwerpen en personen. Hierbij wil ik de vaak negatieve realiteit niet uit de weg gaan, maar er juist oplossingen voor aandragen.

Daarnaast wil ik de stroming, waarbij we gebruik maken van positieve psychologie, toevoegen aan het academische landschap van de journalistiek. Ik reis hiervoor momenteel de wereld over en probeer jonge journalisten ervan te overtuigen een open houding aan te nemen. We moeten onze journalistieke gezichtsveld niet verkleinen, maar juist vergroten en daar hoort een zelfkritische benadering bij. Hopelijk kan ik veel jonge makers inspireren met mijn verhaal.

Critici zeggen zich zorgen te maken over een positieve bias. Is dit terecht?

 Als dat zo zou zijn, is die kritiek terecht. Want als we door zouden slaan naar positieve vooroordelen, zouden we net zo fout bezig zijn als de huidige traditionele media. Dit is echter niet het doel van constructieve journalistiek. We willen vooral ons perspectief verbreden en moeten daarbij op zoek gaan naar een goede balans zonder de realiteit uit het oog te verliezen.

Ik word ook regelmatig voor gek verklaard door collega’s als ik de constructieve benadering uitleg en zeg dat we als journalisten allemaal bevooroordeeld zijn. Maar door dit te blijven zeggen, hoop ik bij hen de oogkleppen af te nemen. Ik wil hiermee een dialoog realiseren en journalisten tot zelfreflectie dwingen met vragen als ‘Heb ik gelijk? Klopt het wel wat ik zeg?’

Hoe komt het dat onze kennis over sub-Sahara Afrika vaak oppervlakkig, eenzijdig en negatief is?

 Ik vermoed dat dit komt omdat westerse jongeren op school al een bepaald beeld van het Afrikaanse continent wordt voorgeschoteld. Geschiedenislessen, aardrijkskunde, de manier van lesgeven en de boeken zijn simpelweg verouderd en niet uitdagend genoeg. Niks wat in de boeken staat – van Afrikanen in rieten rokken tot kinderen met eiwitbuikjes – wordt in twijfel getrokken. Hierdoor wordt dat eenzijdig negatieve beeld van Afrika, ons met de paplepel ingegoten.

Daarnaast biedt de traditionele journalistiek geen methode om de vaak negatieve verslaggeving over Afrika aan te passen en uit te dagen. Dit resulteert niet alleen in een oppervlakkige en vooringenomen visie op Afrika, maar ook op de rest van de wereld. Voor Afrika wordt dit beeld mogelijk versterkt door het werk van non-gouvermentele organisaties (ngo’s). Deze organisaties hebben namelijk een bepaalde interesse in de regio en haar bevolking, waarbij de rol van donorinkomsten een rol kan spelen. Want het aantal donaties voor een ngo zal waarschijnlijk drastisch afnemen als je constructieve verhalen over de regio en haar mensen vertelt. Armoe en geweld brengt simpelweg brood op de plank. Je kan daarom verwachten dat je deze organisaties met dit platform tegen het zere been trapt. Ze zullen niet blij zijn als je een andere, constructieve kant van het continent belicht

Zou je dus kunnen stellen dat we in het Westen deels schuldig zijn aan de afbreuk van de Afrikaanse identiteit?

 Dit is een erg provocerende uitspraak waar men in Europa niet blij mee zal zijn, maar indirect zou het wel een onderdeel van het probleem kunnen zijn. Door constant de standaard stereotyperingen uit de kast te trekken om Afrika en haar bevolking aan te duiden – slachtoffer, slechterik en zielig – dragen we bij aan de afhankelijkheid en passiviteit van het continent en de mensen. Want door het gehele continent de stempel ‘hopeloos’ te geven gaan ze vanzelf naar jou kijken voor hulp. Dit is een psychologisch thema.

Is constructieve journalistiek de oplossing voor sub-Sahara Afrika?

 Constructive journalism is niet dé oplossing, maar de benadering kan wel bijdragen aan een bredere Europese kennis over de Afrikaanse regio. Daarnaast biedt deze benadering de mogelijkheid om de bijdrage van Afrika en haar inwoners aan de wereld te benadrukken. In het westen lijkt het vaak alsof we aan de basis staan van elke belangrijke uitvinding of ontdekking staan, terwijl de rest van de wereld daarvan meeprofiteert. Dit is natuurlijk onzin, want net als andere regio’s heeft het Afrikaanse continent ook waardevolle bijdrages geleverd aan onze manier van leven. Zo kan het beeld van de regio verschuiven van een ‘jungle-continent’ naar een continent met een waardevolle geschiedenis.

Naast het verbreden van onze visie op Afrika, draagt het andersom ook bij aan het zelfbeeld van de Afrikanen.  Door het slachtofferlabel weg te halen – zonder de harde Afrikaanse realiteit te ontkennen – gaan Afrikanen zich mogelijk meer identificeren met hun eigen cultuur. Hierdoor kan er een nieuw narratief op het continent ontstaan waarbij Afrikanen zichzelf meer als ‘gelijken’ zullen zien, en zichzelf niet langer staven aan het Westen. Daarvoor moet de constructieve journalistiek echter wel voet aan de grond krijgen op het continent. Er is bijvoorbeeld interesse uit Kenia en Zuid-Afrika, maar in veel landen is er nog onvoldoende sprake van persvrijheid. Dit bemoeilijkt logischerwijs het proces.

Je hoofdvraag – Wat kunnen we in Europa leren van Afrika? – is provocerend. Want je doorbreekt de traditionele verslaggeving over Afrika en Afrikanen met een andere (constructief) journalistieke benadering. Dit kan voor ophef en woede leiden bij de media, politiek en ngo’s. Maar door de rollen om te draaien en Afrika uit de underdogpositie en slachtofferrol te halen, is je bijdrage mogelijk zeer waardevol. Niet alleen voor ons, maar ook voor sub-Sahara Afrika.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s